Ruim 'n eeuw loodpletterij Hamburger

Vorige week overleed op 79-jarige leeftijd Jacques Adriaan Hamburger. Hij was de oud-directeur van de 'NV de Koninklijke Lood- en Zinkpletterijen voorheen A.D. Hamburger'.

Deze fabriek stond meer dan honderd jaar op een terrein langs de Leidse Rijn tegenover de Leidseweg bij de kop van de Damstraat.

In 1866 is het Abraham David Hamburger die aan de basis staat van een fabriek met een loodpletterij. De werkzaamheden beginnen in een pand aan de Oudegracht, maar in 1872 krijgt Hamburger toestemming van de gemeente te starten op een stuk grond aan de Leidse Rijn (aan de overkant van de Van Sijpesteijnkazerne). Later worden op het terrein ook fabriekshallen gebouwd voor het walsen en smelten van zink. Het werken met lood en zink zorgt voor de nodige milieuproblemen. In de omgeving zijn in het begin van de vorige eeuw nog veel weilanden, maar de geiten, kippen en koeien die er rondlopen gaan vrij snel dood en melk wordt ondrinkbaar.

Ondanks protesten van omwonenden blijft de fabriek gehandhaafd. Maar in 1975 laat Jacques Adriaan Hamburger weten wel weg te willen uit Lombok. Hij stelt als eis op het terrein huizen en kantoren te bouwen. Buurtbewoners zijn fel tegen het idee van kantoren. De gemeente koopt uiteindelijk fabriek en grond halverwege de jaren tachtig voor 7 miljoen gulden (3,2 miljoen euro). Het verwijderen van 40.000 ton vervuilde grond kost nog eens 10 miljoen gulden (4,5 miljoen euro). Waar eens de fabriek stond staan nu huizen en geen kantoren.
De ingang van de fabriek was te bereiken aan het begin van de Damstraat bij de Dambrug. Het was een van de eerste straten in Lombok die vóór 1889 nog de naam Kazernestraat droeg.

De naam Damstraat is afgeleid van hofstede Damlust die ooit in de omgeving stond.

Meer weten over de historie? Lees verder
Benieuwd naar straatnamen? Lees verder

fragment uit UN Stadsleven| 20-5-2003
redactie: Eddy Steenvoorden/Nils de Kruijff
info uit: '100 jaar Lombok' en 'Groeten uit Lombok'.